Jeopolitik riskler, başta da enerji fiyatları üzerinden birçok ekonomik göstergeyi derinden etkilemektedir.
Bu nedenle, jeopolitik risklerin ekonomiye etkisi artık bir sınav niteliğindedir.
Peki, jeopolitik riskler ekonomiyi hangi kanaldan etkiler?
JEOPOLİTİK RİSKLER, FAİZ VE ENFLASYON
Jeopolitik riskler, küresel ekonomiye faiz kararları üzerinde etki ederken, Türkiye ekonomisinde de uygulanan dezenflasyon sürecinin ivmesini doğrudan etkilemektedir.
Artan enerji fiyatları nedeniyle artacak üretim maliyetleri enflasyon beklentilerini artırma riski bulunmaktadır.
Diğer yandan, enflasyondaki artış ivmesi nedeniyle uygulanan sıkı para politikasının devamına zorlaması nedeniyle de Merkez Bankası’nın faiz kararlarında hareket alanını daraltmaktadır.
Bugün açıklanacak olan faiz kararında da artan enerji fiyatlarının önemli etkisi olacağı açıktır.
JEOPOLİTİK RİSKLER VE CARİ AÇIK
Enerji fiyatlarında başta da petroldeki yukarı yönlü riskler, bizim gibi enerji ithalatçısı ekonomiler için ithalat ve dolayısıyla cari açığın artışında kritik etkisi vardır.
Cari açığın neden olacağı kur baskısı da enflasyon artışını tetikleyen önemli bir etken olmaktadır.
JEOPOLİTİK RİSKLER VE KREDİ NOTU
Jeopolitik riskler nedeniyle bozulan ekonomik dengeler kredi derecelendirme kuruluşlarının not verme davranışları üzerinde etki etmektedir.
Bu da özellikle enerjide dışarıya bağımlı olan birçok ithalatçı ülkenin artan cari açığı finanse etmek için piyasalarda uygun fon bulma koşullarını zorlaştıracağı açıktır.
Jeopolitik riskler nedeniyle, özellikle gelişmekte olan ülkelerden çıkan uluslararası sermaye nedeniyle ülkelerin risk primi (CDS) yükselir.
Bu durum hem kur üzerinde baskı yapacaktır hem de ülkelerin uluslararası piyasalardan borçlanma maliyetlerini artıracaktır.
JEOPOLİTİK RİSKLER VE EKONOMİK BÜYÜME
Jeopolitik risklerin ekonomide en olumsuz etkisi şüphesiz iç talepte meydana getirdiği güvensizlik ile beraber iç talepte yavaşlamaya ve dolayısıyla ekonomik büyümede yavaşlamaya neden olacaktır.
Ekonomik büyümede yavaşlama özellikle dış ticaret ivme kaybedince daha da artmaktadır.
En önemlisi de jeopolitik riskler nedeniyle merkez bankaları faiz indirimlerini durdurmak ya da faiz artırmak zorunda kaldıklarında ekonomik büyüme daha da yavaşlayacak ve ekonomilerin durgunluğa girmesi olasıdır.
Bu nedenle, jeopolitik gelişmeler nedeniyle petrol fiyatlarında meydana gelen artışlar hem Merkez Bankası’nın faiz kararında hem de ekonomik büyüme beklentilerinde temel belirleyici faktör olacaktır.
