Dünya faiz ligi ​
Erdal Tanas Karagöl

Erdal Tanas Karagöl

Dünya faiz ligi ​

22 Aralık 2019 - 13:11

Ülkeler GSYİH kişi başı gelir ve satın alma gücüne göre kişi başı gelire göre sınıflandırıldığı gibi faiz oranlarına göre de bir sınıflandırmaya tabi tutulabilir. Faizin yüksek olduğu ülkeler genelde finansal alanda kırılganlıkları olan, yüksek cari açığı olan ya da kamu maliyesi açısından problemli, yüksek bütçe açığı ve yüksek kamu borcu olan ülkelerdir.

EN YÜKSEK FAİZ VEREN ÜLKELER

Faiz liginin en tepesinde yüzde 63 faiz oranıyla Arjantin bulunmakta. Arjantin’i Zimbabwe yüzde 35, Liberya yüzde 30 ve Venezuela yüzde 27,95’lik faiz oranıyla takip ediyor. En yüksek faiz oranına sahip olan ülkelere bakıldığında bu ülkelerin ortak bir özelliği göze çarpıyor. Bu ülkeler uzun süredir ekonomik ve finansal alanda sorun yaşayan ülkeler.

Bu ülkelerin gelir gruplarına baktığımızda Arjantin orta gelir grubunun üst diliminde iken Zimbabwe orta gelirin alt diliminde yer almakta. Liberya ise 674 dolar kişi başı gelirle düşük gelirli ülkeler arasında yer almakta.

NEGATİF VE SIFIR FAİZ VEREN ÜLKELER

Negatif faiz veren ülkeler de var. Japonya’da faiz yüzde -0.1, İsveç’te faiz yüzde -0.25, Danimarka’da yüzde -0.75, İsviçre’de ise faiz yüzde -0.7 seviyelerinde. Bu ülkeler negatif faiz ile faiz liginde farklı bir klasmanda yer alıyorlar.

Negatif faize sahip olan ülkelerin en tipik özelikleri, bu ülkelerin çoğunun yüksek gelirli ekonomiler içerisinde başı çekmeleridir. Japonya’da kişi başı gelir 39.000 dolar, İsveç’te 54.000 dolar, Danimarka’da 61.000 dolar ve İsviçre’de 83.000 dolar seviyesinde.

En zengin ülkelerde faizler negatif. Diğer yandan, sıfır faiz veren ülkelerin çoğunluğu da AB ülkeleridir. Bu ülkeler de yüksek gelirli ekonomiler grubunda yer alan ülkelerdir.

TÜRKİYE NE DURUMDA?

Türkiye yıl içerisinde faiz liginin üst sıralarında yer alıyordu. Ancak Merkez Bankası son dört toplantısında faizleri yüzde 24’ten yüzde 12’ye çekti. Böylece Türkiye yüzde 12 faiz oranıyla en fazla faiz veren ülkeler sıralamasında gerilere düştü. Ancak hala en yüksek faiz veren ilk 25 ülke arasında yer almakta.

İşin ilginç tarafı da düşük faiz hatta sıfır faiz veren gelişmiş ülkelerden, bu kadar yüksek faiz veren birçok gelişmekte olan ülkelere sermaye gitmemesi. Yüksek faiz sermaye çekmek için bir araç olsa da risk algısını barındırdığı için sermaye çekme konusunda yeterli olmayabilir.

KİŞİ BAŞI GELİR İLE YÜKSEK FAİZ ARASINDA İLİŞKİ VAR MI?

Yüksek faiz veren ülkelerin düşük kişi başı gelire sahip olması, kişi başı gelir ve yüksek faiz arasında güçlü ilişki olduğunu gösteriyor. Bu ilişkinin yönünün de negatif olduğu görülüyor. Çünkü faizlerin yüksek olduğu ülkelerde tüketiciler tüketim harcamalarını, yatırımcılar ise yatırımlarını kısıyorlar.

Çünkü tüketici için tüketimin maliyeti olan faiz, yatırımcı için ise yatırım yapmanın bir maliyeti durumunda. Artan maliyetler sebebiyle düşen tüketim ve yatırım harcamaları da GSYİH’nın artmamasına ve kişi başı gelirin yükselmemesine sebep oluyor.

Dolayısıyla faizin, ekonomik büyüme, GSYİH ve kişi başı gelir üzerindeki olası olumsuz etkilerini azaltmak için başta ekonomide yapısal olarak öne çıkan sorunların çözüme kavuşturulması öncelik olmalıdır. Bu öncelikler ise cari açığın düşük seviyelerde kalmasını sağlamak, düşük bütçe açıklarının hedeflenmesi ve dış finansman ihtiyacının azaltılması için tasarrufların arttırılması gibi öne çıkan önemli adımlardan oluşmalıdır.

YORUMLAR

  • 0 Yorum
Henüz Yorum Eklenmemiştir.İlk yorum yapan siz olun..

Son Yazılar

', 'auto'); ga('send', 'pageview');