Dolar'da Korkutan Seneryo

PKK saldırılarından dolayı yaşanan güvenlik endişeleri ve seçim öncesi siyasi belirsizlik doları vurdu. Dolar/TL dün gece 3.0475 ile tarihi zirveyi gördü. İşte yaşanan gelişmeler sonrası dolar kuru ve altın fiyatlarında son durum...

Dolar'ın alış fiyatı 3,0200, satış fiyatı ise 3,0300 oldu. İstanbul Kapalıçarşı'da 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı 108,90 lira, Cumhuriyet altınının satış fiyatı ise 723,00 lira oldu.

DOLARDA SON DURUM

İstanbul serbest piyasada dolar 3,0300, avro 3,3750 liradan haftaya başladı.

Kapalıçarşı'da 3,0200 liradan alınan dolar 3,0340 liradan satılıyor. 3,3700 liradan alınan avronun satış fiyatı ise 3,3800 lira olarak belirlendi. Önceki kapanışta doların satış fiyatı 2,9950 lira, avronun satış fiyatı ise 3,3300 lira olmuştu.

İstanbul ve Ankara'da dolar, avro ve sterlinin alış-satış fiyatları, saat 12.00 itibarıyla şöyle:

ÇEYREK ALTIN NE KADAR OLDU? - ALTIN FİYATLARI

Türkiye'deki siyasi belirsizlik ve piyasalarda yaşanan dalgalanma hem dövizin hem de altında fırtınalar kopardı. Altın fiyatları bu haftaya yükselerek başladı. Geçtiğimiz haftalarda altın son 4 yılın zirvesini görmüştü.

İstanbul Kapalıçarşı'da 24 ayar külçe altının gram satış fiyatı 108,90 lira, Cumhuriyet altınının satış fiyatı ise 730,00 lira oldu.

İstanbul Kapalıçarşı'da alınıp satılan altın türlerinin, Cuma günkü kapanış ve bugünkü açılış fiyatları (TL) şöyle:

DOLAR YENİDEN REKOR KIRDI - 3,0475 TL

Dolar/TL, küresel piyasalarda dolara olan talebin artmasıyla cuma günü 3,00'la tarihi zirvesini görürken, bu sabah Asya seansında rekorunu 3,0475'e taşıdı.

ABD Merkez Bankası'nın (Fed) gelecek haftaki toplantısı öncesinde faiz artırımına ilişkin ipucu vermesi açısından kritik önem taşıyan tarım dışı istihdam 173 binle beklentilerin altında kaldı.

Buna karşın ülkede önceki iki aya ilişkin tarım dışı istihdam verilerinin yukarı yönlü revize edilmesi ve Fed'in önem verdiği veriler arasında yer alan ortalama saatlik ücretlerdeki artış, doların hafta boyunca gözlenen yukarı yönlü eğilimini devam ettirmesini beraberinde getirdi.

Söz konusu gelişmelerin, Fed'in eylülde faiz artırımı gerçekleştireceğine ilişkin beklentilerin güçlenmesine yol açmasıyla dolar/TL cuma günü 3,00'ı test etti.

Dolar/TL, bugüne de rekorla başladı ve Asya seansında 3,0475'e çıkarak tarihi zirvesini gördü. Avro/TL ise 3,4032 ile 26 Ağustos'tan bu yana en yüksek seviyeye çıktı.

Analistler, ABD'de istihdam verilerinin, Fed'in eylülde ilk faiz artırımını gerçekleştirme planını gözden geçirmesi için yeterince zayıf olmadığını belirterek, bu durumun dolara olan talebin artmasını beraberinde getirdiğini kaydediyor.

Cuma günü 3'ün üzerinde kapanış gerçekleştiren dolar/TL'nin, bu seviyenin üzerinde kalıcı olması durumunda yükselişlerin ivme kazanabileceğine dikkati çeken analistler, bu hafta açıklanacak sanayi üretimi, cari açık ve 2. çeyrek büyüme verilerinin dolar/TL'nin yönü üzerinde etkili olabileceğini dile getiriyor.

Analistler, dolar/TL için yukarı yönlü hareketlerde 3,05-3,06 seviyesinin direnç olarak takip edilebileceğini aktararak, olası geri çekilmelerde 2,99'un destek konumunda bulunduğunu öngörüyor.

DOLAR 4 TL'Yİ GÖRÜR MÜ?

Bir yıl gibi kısa sürede 2’den 3’e çıkan doların 4’e gidip gidemeyeceğine kanaat getirebilmek için, sadece TL’ye değil, diğer gelişmekte olan ülke paralarına da bakmak gerekiyor.

Yeni evlenen Temel askere gitmiş. Haberleşmenin mektupla yapıldığı zamanlar ama karısının okuma yazması yok. Mektupları babası okuyup aktarıyor. Eşinin hamile kalıp kalmadığını çok merak eden Temel uygun ifade tarzını şöyle bulmuş: “Yürü mektubum yürü, köyden haber alda gel. Bir idik iki olduk, üç olduk mu sor da gel.”

TL’nin hızlı değer kaybettiği son 1 yıldaki sorular dolar 3 lira olur muydu. 24 Ağustos’ta 3 TL’yi gördü. Birkaç milyar dolarlık toplu satışlarla 2.90’a kadar indi, iki hafta kadar nefeslendi. Dışarıda gelişmekte olan ülkelerin para birimlerinde yaşanan değer kaybına paralel dolar cuma günü yeniden 3 TL’yi gördü. 2,3,4 rakamları önemli bir psikolojik bariyer, Şimdi 4 liraya gider mi diye sorulmaya başlandı.

- Buna verilecek yanıt doların elbette bir gün 4 lirayı da göreceğidir. Ama o gün ne zamandır? Birkaç ay sonra mı yoksa bir kaç yıl sonra mı? Zamana yayılı bir değer kaybı gerçekleşirse sorun yok.

- Ancak Mayıs 2013’ten bu yana TL’nin ve diğer gelişmekte olan para birimlerinin değer kaybı hızlandı. Enflasyonun da üzerinde reel bir kayıp söz konusu. Çünkü son 28 ayda tüketici enflasyonu yüzde 18.5 olurken, Mayıs 2013’te 1 TL: 55.93 sentten 4 Eylül itibarıyla 1 TL: 33.16 sente inerek liranın kaybı yüzde 40.7’ye vardı. Enflasyonu ikiye katlayan bir durum var. 2001 krizinde TL’nin 8 aylık birikimli kaybı yüzde 58.5 olmuştu. Şimdi daha uzun zamana yayılan daha düşük oranlı bir kayıp söz konusu.

- Yine bir yıl gibi kısa sürede 2’den 3’e çıkan doların 4’e gidip gidemeyeceğine kanaat getirebilmek için, sadece TL’ye değil, diğer gelişmekte olan ülke paralarına da bakmak gerekiyor. Bunun TL ile karşılaştırmalı bir grafiği bitişikte yer alıyor. Büyük ölçüde paralel bir hareket ama TL’nin daha yüksek bir değer kaybı var.

- TL’nin içinde yer aldığı en çok işlem gören 10 gelişen ülke parasının ortalaması son 28 aydadolar karşısında yüzde 30.3 değer yetirdi. TL yüzde 40, diğerleri yüzde 30 düştü. TL’nin kaybının daha yüksek olmasını, Türkiye’de enflasyonun yüksekliğine,1 Kasım ile birlikte son 1.5 yılda 4 seçimin yapılmasına, ortaya çıkan jeopolitik ve siyasi risklere yormak mümkün. Ama büyük resim diyor ki, değer kaybında TL önlerde ama tek başına değil. Bu eğilimin devamı gelebilir.

- Kaldı ki güçlü dolar dönemindeyiz. Son aylarda dolardaki güçlenmeye ara verilen bir süreci yaşadık. Ama doların değerlenmesi hareketi henüz tamamlanmadı. FED faiz artışına başlamadı bile. İşin içine bir de doların değerlenmesi girdiği zaman gelişmekte olan para birimlerindeki değer kaybının devamı gelebilir. O zaman 4 lirayı daha yakın vadede bile görebiliriz.

- Dolarda yaşananların iç gelişmelerle belli bir ilgisi var ama asıl büyük etki dışarıdan geliyor ve sermaye hareketleriyle bire bir örtüşen bir eğilim söz konusu.